Blog > Komentarze do wpisu

Motyw apokalipsy w literaturze

Słowo apokalipsa pochodzi z języka greckiego i oznacza objawienie. Wyjątkowa popularność motywu apokalipsy w literaturze i sztuce związana jest z odwiecznym poszukiwaniem przez człowieka odpowiedzi na pytania dotyczące tego, co czeka ludzkość. Źródłem tego bardzo popularnego motywu jest biblijna Apokalipsa św. Jana, w której przedstawiona została wizja końca świata. Warto wspomnieć, że księga ta powstała podczas pobytu jej autora na wyspie Patmos, na którą został zesłany jako biskup Efezu w czasie wzmożonych prześladowań chrześcijan.  Ukazana w księdze symboliczna walka dobra ze złem miała dać odbiorcom nadzieję oraz podnieść ich na duchu.

Współczesnemu człowiekowi słowo apokalipsa kojarzy się przede wszystkim z katastroficzną wizją końca świata.  I w taki też sposób najczęściej jest ona ukazywana w literaturze, aczkolwiek należy pamiętać, że nie tylko. Popularność motywu apokalipsy wzrasta w obliczu wojen oraz klęsk żywiołowych. 

A oto lista utworów, do których warto sięgnąć, przygotowując prezentację maturalną:

  • Jan Kasprowicz, Dies irae, Święty Boże... - hymny utrzymane w tragicznej tonacji, pełne grozy, w których Bóg ukazany został jako surowy sędzia.
  • Czesław Miłosz, Walc - wiersz powstały w 1942 roku w okupowanej Warszawie (proroctwo wypowiedziane z perspektywy roku 1910). II wojna światowa ukazana tu została jako spełniona apokalipsa. W utworze pojawiają się katastroficzne obrazy: skrzepłe ciała, czarne wody, słońce czerwone i dymiące.
  • Tadeusz Konwicki, Mała apokalipsa - koniec świata został ukazany jako codzienność, zło, z którym zmagają się każdego dnia bohaterowie utworu. Miejscem akcji jest Warszawa przedstawiona w stanie ruiny. W podobnym stanie znajduje się ludzka moralność - degradacji uległy wszelkie wartości: ludzie są skłonni do kłamstwa, zdrady i przekupstwa.
  • Zbigniew Herbert, U wrót doliny - Miejscem sądu jest biblijna Dolina Jozafata (Księga Joela). Znajdujący się tam tłum ludzi strzeżony jest przez bezwzględnych aniołów, którzy odbierają zebranym ich rzeczy osobiste, oddzielają dzieci od matek. Skojarzenia ze scenami z obozów koncentracyjnych są oczywiste.
  • Konstanty Ildefons Gałczyński, Koniec świata. Wizje świętego Ildefonsa, czyli Satyra na Wszechświat - apokalipsa ukazana w groteskowy sposób: z kościołów uciekają świeci, jaskółkom siwieją skrzydła. Tymczasem ludzkość postanawia zorganizować pochód protestacyjny przeciw końcowi świata.
poniedziałek, 12 grudnia 2011, tekstynazamowienie